อยากทราบถึงความเป็นมา วัตถุประสงค์ของการจัดตั้งตลาดสุขใจและเกิดประโยชน์ต่อสังคม ชุมชน หรืออื่นๆ อย่างไร ?

ปุจฉา :มีโอกาสได้ไปเที่ยวตลาดสุขใจ ที่โรงแรมสามพราน ริเวอร์ไซด์ จ.นครปฐม ทราบว่าเป็นความร่วมมือทางงานวิจัยระหว่างโรงแรมสามพราน ริเวอร์ไซด์ และสถาบันวิชาการด้านสหกรณ์ อยากทราบถึงความเป็นมา วัตถุประสงค์ของการจัดตั้งตลาดสุขใจและเกิดประโยชน์ต่อสังคม ชุมชน หรืออื่นๆ อย่างไร

วิสัชนา :ตลาดสุขใจเป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยเครือข่ายกลุ่มธุรกิจเชิงคุณค่าสามพรานซึ่งในตอนนี้อยู่ในระยะที่ 3 นี้ มุ่งเน้นไปที่การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย การขับเคลื่อนเครือข่ายความร่วมมือของภาคีพันธมิตรที่เห็นชอบในปณิธานร่วม “ภาคีทุกคนต้องเข้าใจถึงเกษตรอินทรีย์ โดยมีโรงแรมสามพราน ริเวอร์ไวด์ เป็นเสาหลักในการให้ความรู้และปัญญา” ได้นำไปสู่การกำหนดคุณค่าร่วม (อุดมการณ์) ของภาคี 4 ประการ ได้แก่ เชื่อมั่นในเกษตรอินทรีย์ ห่วงใยผู้บริโภค เห็นชอบแนวความคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน และเชื่อมั่นในการพึ่งพาและร่วมมือกัน โดยการริเริ่มกลไกตลาดชุมชนภายใต้แบรนด์“ตลาดสุขใจ” ได้รับการตอบรับอย่างเป็นอย่างดีจากผู้บริโภคทั้งในท้องถิ่นและผู้บริโภคที่นิยมบริโภคสินค้าอาหารปลอดภัยและสินค้าเกษตรอินทรีย์ในขณะเดียวกันจะใช้ตลาดสุขใจเป็นกลไกการขับเคลื่อนความรู้ความเข้าใจเรื่องการบริโภคอาหารปลอดภัยและสินค้าเกษตรอินทรีย์สู่ผู้บริโภค โดยมีตลาดสุขใจเป็นศูนย์กลางประสานในการเชื่อมโยงระหว่างเกษตรกรกับผู้บริโภค เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ความต้องการซึ่งกันและกัน ในอนาคตจะพัฒนาให้ตลาดสุขใจจะเป็นศูนย์เรียนรู้ที่มีชีวิต ที่สามารถเป็นแหล่งรวบรวมองค์ความรู้ทางด้านเกษตรอินทรีย์ ตลอดจนด้านสุขอนามัยได้กับทุกชนชั้น ทุกเพศทุกวัย สามารถเรียนรู้และนำมาบูรณาการปรับใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันได้ในอนาคต

ผลลัพธ์จากการวิจัยที่นอกจากจะช่วยยกระดับความรู้ ความสามารถแก่เกษตรกรผ่านกลไกศูนย์เรียนรู้แล้ว ยังชี้ให้เห็นรูปแบบการยกระดับคุณภาพสมรรถนะการผลิต (ลด ละเลิกการใช้สารเคมี ช่วยลดต้นทุน) แก่เกษตรกรด้วยการใช้กลไกตลาดเปิดพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกันระหว่างผู้ผลิตและผู้บริโภค (เกษตรกรผลิตสินค้าได้ตรงตามความต้องการของผู้บริโภค) ซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์ทั้ง 2 ฝ่าย ที่สำคัญ “ตลาดสุขใจ” ยังสร้างความสนใจแก่ผู้บริโภคในวงกว้างผ่านกลไกสื่อประชาสัมพันธ์ในหลายรูปแบบเพื่อเป็นการต่อยอดและขยายผลการยกระดับการผลิตเกษตรกรปลอดภัยและการผลิตเกษตรอินทรีย์แก่เกษตรกรอย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งการประเมินผลการดำเนินงานของกลุ่มธุรกิจเชิงคุณค่าสามพรานทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนธันวาคม ครั้งที่ 1/2553

ปุจฉา : ตลาดสุขใจ แตกต่างและมีจุดเด่น อย่างไร
วิสัชนา : ตลาดนัดสีเขียวอย่างตลาดสุขใจ ณ สวนสามพราน จ.นครปฐม ที่เห็นแล้วสะดุดตากับหุ่นฟางข้างถนน ที่ตรงกลางเสื้อเขียนว่าตลาดสุขใจยืนตระหง่านทักทายผู้มาเยือน สอดรับกับจังหวะเสียงดนตรีพื้นบ้านช่วยสร้างบรรยากาศให้ครึกครื้น บวกกับสายลมเย็นของวันหยุดที่แสนมีความสุข รายรอบด้วยสวนสวยของสวนสามพราน โรสการ์เด้น ริเวอร์ไซด์ ซึ่งสอบถามจากนักวิชาการด้านเกษตร ของสวนสามพราน ว่าต้นไม้ทุกต้นดูแลด้วยปุ๋ยชีวภาพและของใช้ประจำวันจากสวนเกษตรอินทรีย์ในแปลงทดลอง ปราศจากสารเคมี และสารพิษที่ทำลายสุขภาพผู้ใช้ และสิ่งแวดล้อมโดยสิ้นเชิง นอกจากนั้น ที่นี่ยังเปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจศึกษาเกี่ยวกับเกษตรอินทรีย์ หรือการเพาะปลูกแบบผสมผสานตามแนวทฤษฎีเกษตรพอเพียง และผลิตของใช้ในชีวิตประจำวันด้วย ทุกวันเสาร์ และอาทิตย์
ตลาดสุขใจยังเป็นอีกแห่งที่พยายามฉีกแนวให้ต่างจากสถานที่อื่น โดยจะเปิดจำหน่ายสินค้าทางการเกษตรปลอดสารพิษ ซึ่งรับซื้อจากพ่อค้าและแม่ค้าที่เป็นเกษตรกรโดยตรง โดยได้รับความร่วมมือของภาคีเครือข่าย นักวิจัย ภายใต้โครงการ “กลุ่มธุรกิจเชิงคุณค่าสามพราน” ที่มีกลุ่มเกษตรกรปลอดสารพิษทั่วภาคกลางจำนวน 14 แห่ง, กลุ่มเกษตรกรพัฒนาอย่างยั่งยืนคลองจินดา, มูลนิธิเกษตรกรธรรมชาติสระบุรี, เครือข่ายคน กินข้าวเกื้อกูลชาวนา, กลุ่มแม่บ้านเกษตรมหาสวัสดิ์, กลุ่มข้าวอินทรีย์ศูนย์กสิกรรมธรรมชาติ ท่ามะขาม ฯลฯ ที่ต่างนำสินค้าคุณภาพระดับเกรดเอของแต่ละท้องถิ่นมาจำหน่าย
เพราะจุดเด่นในเรื่องปลอดสารพิษและวิถีเศรษฐกิจพอเพียง สถานที่จำหน่ายสินค้าของที่นี่จึงใช้หญ้ามุงหลังคา นำไม้ไผ่มาประยุกต์ใช้กั้นแผงสินค้าประดิษฐ์ใบมะพร้าวมาเป็นตะกร้าใส่ผลไม้ ใช้ใบตองห่อของแทนการใช้ถุงพลาสติก ทั้งหมดเป็นไอเดียทางการตลาดที่เกษตรกรร่วมกันคิดขึ้น