ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนกันยายน ครั้งที่ 3/2554

ปุจฉา : การขอรหัสบาร์โค้ดที่เป็นมาตรฐานและเป็นรหัสสากลมีขั้นตอนอย่างไร ?
วิสัชนา : หากผู้ประกอบการไม่ว่าในระดับบุคคลธรรมดา ร้านค้า หรือบริษัท ในประเทศไทยต้องการใช้รหัสบาร์โค้ดที่เป็นมาตรฐานและเป็นรหัสสากล เพื่อใช้ติดต่อกับคู่ค้าในต่างประเทศ หรือแม้กระทั่งคู่ค้าในประเทศไทย ขั้นตอนของการที่จะขอใช้รหัสบาร์โค้ดสากลนั้น เริ่มแรกที่สุด คือ ตัวแทนของผู้ประกอบการที่สนใจต้องติดต่อกับสถาบันรหัสสากล สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย หรือ EAN Thailand Institute เพื่อขอสมัครเป็นสมาชิกของสถาบันรหัสสากลและลงทะเบียนเป็นสมาชิก โดยทางสถาบันรหัสสากลจะออกเลขหมายประจำตัวให้กับผู้ประกอบการ เพื่อใช้ประกอบเป็นส่วนหนึ่งของสัญลักษณ์บาร์โค้ด และสำหรับรหัสหมายเลขที่ผู้ประกอบการทุกรายจะใช้ร่วมกันเพื่อใช้แทนประเทศไทยคือ 885 เมื่อได้รับหมายเลขประจำตัวของผู้ประกอบการแล้ว ผู้ประกอบการสามารถติดต่อกับคู่ค้าเพื่อแจ้งถึงหมายเลขประจำตัว เพื่อใช้ในการติดต่อต่อไป
สำหรับประเทศไทย สถาบันรหัสสากลเป็นนายทะเบียนและเป็นผู้ควบคุมการออกรหัสบาร์โค้ดสากลในประเทศไทย โดยทางสถาบันรหัสสากลได้จำแนกผู้ที่จะขอรหัสบาร์โค้ดสากลออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ 1. ประเภทบุคคลธรรมดา 2. ประเภทร้านค้า และ 3. ประเภทบริษัท/ห้างหุ้นส่วนจำกัด ซึ่งผู้ที่จะขอรหัสบาร์โค้ดเหล่านี้จะต้องเป็นสมาชิกของสถาบันรหัสสากล ในการสมัครเข้าเป็นสมาชิกของสถาบันรหัสสากล ผู้สมัครแต่ละประเภทจะต้องยื่นหลักฐานประกอบการสมัครพร้อมทั้งชำระค่าธรรมเนียมสมาชิกรายปี สำหรับค่าสมาชิกรายปีนั้นจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับยอดรายรับของสมาชิกนั้นๆ และสมาชิกที่มีรายรับตั้งแต่ 1 ล้านบาทขึ้นไปจะต้องเสียค่าลงทะเบียนแรกเข้าด้วย โดยมีรายละเอียด ดังนี้

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนกันยายน ครั้งที่ 2/2554

ปุจฉา : ร้าน Farmer Shop เปิดจำหน่ายเมื่อใด และมีสินค้าที่น่าสนใจอะไรบ้าง ?
วิสัชนา : ร้าน Farmer Shop เริ่มเปิดจำหน่าย วันศุกร์ที่ 26 สิงหาคม 2554 ณ อาคารปฎิบัติการ คณะเศรษฐศาสตร์ ชั้น 1 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งมีสินค้าเกษตรแปรรูปจากผู้ประกอบการ SMEs วิสาหกิจชุมชน และสหกรณ์กว่า 200 รายการ และข้าวหอมมะลิมากกว่า 10 แบรนด์ โดยสินค้าที่น่าสนใจ ได้แก่
1.น้ำนมข้าวโพด จากไร่สุวรรณ
2.น้ำสมุนไพร จากสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มก.
3.ผักออร์แกนิค จาก ADAM ENTERPRISED อาทิ green oak กวางตุ้ง มะนาว และ butter head
4.ชาออร์แกนิค
5.เครื่องดื่มและอาหารเพื่อสุขภาพ อาทิ สลัดผักน้ำใส น้ำฟักทอง น้ำรากบัว แปะก๊วย เต้าทึง
6.ข้าวออร์แกนิค แบรนด์เกิดบุญ
7.กระเช้าของขวัญต่างๆ

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนกันยายน ครั้งที่ 1/2554

ปุจฉา : เครื่องหมายโครงการ 'อาหารปลอดภัย' Food Safety หมายถึงอะไร ?
วิสัชนา : อาหารปลอดภัย เป็นสัญลักษณ์ให้กับฟาร์ม แหล่งปลูก ที่ดำเนินการตาม GAP, COC และ GMP รับผิดชอบโดย กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นการรับรอง



1. รับรองสินค้าอาหาร
2. รับรองระบบ การจัดการด้านความปลอดภัยคุณภาพอาหาร เช่น ระบบ CoC (Code of Conduct), GAP (Good Agricultural Practice), GMP (Good Manufacturing Practice), HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point) เป็นต้น
3. รับรองสินค้าที่มิใช่อาหาร เช่น ปัจจัยการผลิตทางการเกษตร
4. รับรองระบบอื่นๆ ที่ไม่ใช่ด้านความปลอดภัย และคุณภาพอาหาร
หน่วยงานที่รับรอง ได้แก่ กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมพัฒนาที่ดิน สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ และองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร โดยแต่ละหน่วยงานแบ่งกันรับผิดชอบในการตรวจสอบรับรองดังนี้
กรมประมง ตรวจสอบรับรอง ผลผลิตและผลิตภัณฑ์ประมง
กรมปศุสัตว์ ตรวจสอบรับรอง ผลผลิต และผลิตภัณฑ์จากปศุสัตว์
กรมส่งเสริมการเกษตร ตรวจสอบรับรอง ผลิตภัณฑ์ชุมชน
กรมส่งเสริมสหกรณ์ ตรวจสอบรับรอง ผลิตภัณฑ์ของสมาชิกสหกรณ์
กรมพัฒนาที่ดิน ตรวจสอบรับรองปัจจัยการผลิต (สารเร่งสำหรับทำปุ๋ยหมัก)
สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติตรวจสอบ รับรอง มาตรฐาน คุณภาพ และการติดฉลากสินค้าเกษตร สินค้าเกษตรแปรรูป และสินค้าอาหาร

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนสิงหาคม ครั้งที่ 4/2554

ปุจฉา : จากการดำเนินการร้าน Farmer shop ภายใต้โครงการวิจัย “การดำเนินการและพัฒนาตัวแบบ Farmer Shop” สถาบันวิชาการด้านสหกรณ์ได้มีการประสานงานไปยังสถาบันรหัสสากล เพื่อกำหนดเลขหมายที่นำไปใช้กับผลิตภัณฑ์ของร้าน Farmer Shop และเลขหมายประจำร้าน Farmer Shop อยากทราบว่าสถาบันรหัสสากลมีหน้าที่อะไร ร้าน Farmer Shop ใช้บาร์โค้ดชนิดใด และมีการตรวจสอบตัวเลขบาร์โค้ดอย่างไร ?
วิสัชนา : สถาบันรหัสสากล มีหน้าที่ เป็นนายทะเบียนกำหนดเลขหมายบาร์โค้ดมาตรฐาน และเลขรหัสสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ รวมทั้งเป็นองค์กรหลักที่ควบคุมดูแลการใช้งาน ส่งเสริมการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่ไปใช้ในการบริหารจัดการโลจิสติกส์ และ ซัพพลายเชนในภาคธุรกิจ และอุตสาหกรรมของไทย
โดยร้าน Farmer Shop ได้ดำเนินการขออนุมัติเลขหมายสัญลักษณ์สากล โดยใช้ชนิดของบาร์โค้ด ระบบ GTIN 13 ซึ่งเป็นเป็นบาร์โค้ดที่ใช้ติดบนสินค้าสำหรับขายปลีกทั่วไป มีลักษณะดังรูปด้านล่าง



การตรวจสอบตัวเลขบาร์โค้ด
เลขตรวจสอบ (Check Digit) เป็นหมายเลขหลักสุดท้ายที่วางอยู่ในตำแหน่งขวาสุดของชุดตัวเลขบาร์โค้ด และ “Check Digit” นี้เกิดขึ้นจากการคำนวณเท่านั้น ซึ่งจะไม่สามารถระบุกำหนดค่าตัวเลขนี้เองได้ เนื่องจากหากมีการระบุให้หลักสุดท้ายเป็นเลข 9 หรือเลขอื่นตามที่ต้องการนั้น ทั้งๆ ที่ Check Digit ที่คำนวณออกมาไม่ใช่เลขนั้น ก็จะมีปัญหาเกิดขึ้นทันที คือ เครื่องสแกนเนอร์จะไม่สามารถอ่านค่าสัญลักษณ์บาร์โค้ดนั้นได้ ตัวอย่างดังรูป

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนสิงหาคม ครั้งที่ 3/2554

ปุจฉา : สถาบันวิชาการด้านสหกรณ์ได้มีการดำเนินการอย่างไรบ้างในการตระหนักถึงความสำคัญของการเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของปีสากลแห่งการสหกรณ์ ?
วิสัชนา : เพื่อขานรับนโยบายปีสากลแห่งการสหกรณ์ขององค์การสหประชาชาติและภาคีพันธมิตร ซึ่งมีเจตนารมณ์สำคัญในการนำเอาคุณค่า หลักการ และวิธีการสหกรณ์ไปใช้ในการเป็นกลไกพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมของปะเทศ ในการดังกล่าว สถาบันวิชาการด้านสหกรณ์จึงจะได้นำตัวแบบและแนวทางปฏิบัติที่ดีที่เป็นผลงานของ สถาบันวิชาการด้านสหกรณ์ร่วมกับขบวนการสหกรณ์และภาคประชาชนที่เป็นตัวอย่างที่ดีที่ผ่านการกลั่นกรองโดยคณะกรรมการคัดเลือกฯ มาประกาศเกียรติคุณและพร้อมกันนี้จะได้จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้สำหรับผลงานวิจัยในรอบปี 2554 แก่สาธารณชน

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนสิงหาคม ครั้งที่ 2/2554

ปุจฉา : ทุกๆวันที่ 15 กันยายน ของทุกปี สถาบันวิชาการด้านสหกรณ์จะจัดโครงการประกาศเกียรติคุณและเสวนาวิชาการขึ้น อยากทราบว่าในวันที่ 15 กันยายน 2554 ปีนี้มีไฮไลท์ของงานอย่างไรบ้างค่ะ ?
วิสัชนา : โครงการประกาศเกียรติคุณและเสวนาวิชาการ วันที่ 15 กันยายน 2554 เป็นการเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554 และร่วมเฉลิมฉลองปีสากลแห่งสหกรณ์ สถาบันวิชาการด้านสหกรณ์ ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย จึงจัดเวทีประกาศเกียรติคุณนักสหกรณ์และสหกรณ์ที่มีคุณค่า แห่งปี 2554 และการเสวนาวิชาการ“ขบวนการนำคุณค่าสหกรณ์ สู่เส้นทางเลือก เพื่อการกินดีอยู่ดีของคนในชาติ”โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประกาศเกียรติคุณสำหรับนักสหกรณ์และสหกรณ์ที่มีคุณค่าแห่งปี 2554 เพื่ออภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการนำคุณค่าสหกรณ์ สู่ทางเลือกเพื่อการกินดีอยู่ดีของคนในชาติ และเปิดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเผยแพร่ความรู้จากการวิจัยของสถาบันวิชาการด้านสหกรณ์ในรอบปี 2554

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนสิงหาคม ครั้งที่ 1/2554

ปุจฉา : บาร์โค้ด 2 มิติ แตกต่างจาก บาร์โค้ด 1 มิติ อย่างไร?
วิสัชนา : เทคโนโลยีบาร์โค้ดเข้ามาช่วยอำนวยความสะดวกในด้านต่างๆ อาทิ ด้านการค้า โดยนำบาร์โค้ดมาติดกับตัวสินค้าผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพื่อใช้ในการจัดเก็บชื่อ รหัส และราคาของสินค้า หรือทางด้านการจัดการสต็อคสินค้า ช่วยในการตรวจสอบจำนวนสินค้าคงเหลือได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ทั้งนี้การนำบาร์โค้ดมาใช้อย่างแพร่หลายและเป็นที่นิยมกันมาก ทว่า คุณสมบัติที่มีอยู่ของบาร์โค้ดแบบ 1 มิตินั้น ยังไม่รองรับความต้องการของผู้ใช้งานได้มากเท่าที่ควร เช่น การบรรจุข้อมูลได้น้อย และการใช้ฐานข้อมูลในการจัดเก็บ เป็นต้น ดังนั้นจึงทำให้มีการพัฒนาบาร์โค้ด 2 มิติขึ้นมา

บาร์โค้ด 1 มิติ (1 Dimension Barcode)
บาร์โค้ด 1 มิติมีลักษณะเป็นแถบประกอบด้วยเส้นสีดำสลับกับเส้นสีขาว ใช้แทนรหัสตัวเลขหรือตัวอักษรโดยสามารถบรรจุข้อมูลได้ประมาณ 20 ตัวอักษร การใช้งานบาร์โค้ดมักใช้ร่วมกับฐานข้อมูลคือเมื่ออ่านบาร์โค้ดและถอดรหัสแล้วจึงนำรหัสที่ได้ใช้เรียกข้อมูลจากฐานข้อมูลอีกต่อหนึ่ง บาร์โค้ด 1 มิติมีหลายชนิด เช่น UPC EAN-13 หรือ ISBN ดังรูปที่ 1 เป็นต้น ซึ่งบาร์โค้ด 1 มิติเหล่านี้สามารถพบได้ตามสินค้าทั่วไปในซูเปอร์มาร์เก็ตหรือห้างสรรพสินค้า




บาร์โค้ด 2 มิติ (2 Dimension Barcode)
บาร์โค้ด 2 มิติเป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาเพิ่มเติมจากบาร์โค้ด 1 มิติ โดยออกแบบให้บรรจุได้ทั้งในแนวตั้งและแนวนอน ทำให้สามารถบรรจุข้อมูลมากได้ประมาณ 4,000 ตัวอักษรหรือประมาณ 200 เท่าของบาร์โค้ด 1 มิติในพื้นที่เท่ากันหรือเล็กกว่า ข้อมูลที่บรรจุสามารถใช้ภาษาอื่นนอกจากภาษาอังกฤษได้ เช่น ภาษาญี่ปุ่น จีน หรือเกาหลี เป็นต้นและบาร์โค้ด 2 มิติสามารถถอดรหัสได้แม้ภาพบาร์โค้ดบางส่วนมีการเสียหาย อุปกรณ์ที่ใช้อ่านและถอดรหัสบาร์โค้ด 2 มิติมีตั้งแต่เครื่องอ่านแบบซีซีดีหรือเครื่องอ่านแบบเลเซอร์เหมือนกับของบาร์โค้ด 1 มิติจนถึงโทรศัพท์มือถือแบบมีกล้องถ่ายรูปในตัวซึ่งติดตั้งโปรแกรมถอดรหัสไว้ ในส่วนลักษณะของบาร์โค้ด 2 มิติมีอยู่อย่างมากมายตามชนิดของบาร์โค้ด เช่น วงกลม สี่เหลี่ยมจัตุรัส หรือสี่เหลี่ยมผืนผ้าคล้ายกับบาร์โค้ด 2 มิติ ดังรูปที่ 2 เป็นต้น ตัวอย่างบาร์โค้ด 2 มิติ ได้แก่ PD417,MaxiCode, Data Matrix, และ QR Code

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนกรกฎาคม ครั้งที่ 2/2554

ปุจฉา : แนวทางปฏิรูปประเทศไทย ของ คปร. การปฏิรูปการเกษตรเพื่อสังคมที่เป็นธรรม มีข้อเสนอแนวทางอย่างไร ?
วิสัชนา : ควรมีข้อเสนอแนวทางการปฏิรูปการเกษตร ดังนี้
1.การสร้างอำนาจการต่อรอง รัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องสนับสนุนให้เกษตรกรรวมกลุ่มกันในทุกรูปแบบและเชื่อมโยงระหว่างกลุ่มต่างๆ จนเป็นสหกรณ์ เพื่อสร้างอำนาจการต่อรองและการเป็นเจ้าของปัจจัยการผลิต และมีส่วนร่วมในการจัดสรรการใช้ทรัพยากรต่างๆ ร่วมกัน
2.ระบบการศึกษาและเรียนรู้สำหรับเกษตรกรรายย่อย สร้างกระบวนการเรียนรู้ การสร้างความรู้ใหม่จากการวิจัย โดยให้เกษตรกรได้มีส่วนในการวิจัยด้วยตนเอง การเผยแพร่นวัตกรรมด้วยการจัดให้มีสถาบันหรือกลไกในการเผยแพร่ความรู้แก่เกษตรกรรายย่อยให้มีความรู้ความสามารถในการทำการเกษตรอย่างเหมาะสมตามบริบทของท้องถิ่นและความเป็นสากล
3.หลักประกันความเสี่ยงทางเกษตร ให้มีระบบประกันความเสี่ยงหรือประกันผลผลิตการเกษตรในรูปต่างๆ และสร้างหลักประกันรายได้และคุณภาพชีวิตขั้นต่ำ เช่น สร้างอาชีพเสริมรายได้ สร้างราคาผลผลิตที่เป็นธรรม เพื่อให้เกษตรกรมีรายได้ขั้นต่ำเพียงพอแก่การครองชีพ
4.ตลาดเสรีที่แท้จริง รัฐควรลดบทบาทการแทรกแซงกลไกตลาดสินค้าเกษตร โดยเฉพาะการบิดเบือนราคา ซึ่งมักนำไปสู่การทุจริต จัดให้มีตลาดสินค้าเกษตรให้หลากหลาย เพื่อให้เกิดการแข่งขันด้านการกระจายสินค้า และการเปิดช่องทางให้กลุ่มเกษตรกรมีส่วนแบ่งในตลาดส่งออกโดยตรง
5.การจัดการหนี้สินและทุน ควรเร่งรัดปัญหาหนี้สินเกษตรกร ให้จัดการหนี้สินกับกลุ่มเกษตรกรแทนบุคคล และหาแนวทางการจัดการทางการเงินและแผนการออมของครัวเรือนเกษตรกรไปพร้อมกัน และให้สินเชื่อผ่านกลุ่มแทนเกษตรกรรายบุคคล
6.ความปลอดภัยด้านอาหารและสิ่งแวดล้อม กำหนดเป้าหมายการลดใช้สารเคมีให้ชัดเจน ปฏิรูประบบควบคุมสารเคมี และสนับสนุนระบบการเกษตรที่ปลอดภัย โดยกำหนดเป้าหมายให้ชัดเจนภายในเวลาที่กำหนด
7.ระบบการสนับสนุนจากภาครัฐ ควรบูรณาการระบบฐานข้อมูลเกษตรกรให้เป็นเอกภาพและเป็นข้อมูลสาธารณะ ปรับเปลี่ยนแนวคิดจากการที่เกษตรกรต้องพึ่งบริการจากรัฐมาเป็นพึ่งตนเองและพึ่งพากัน ปรับนโยบายเกษตรให้เป็นอิสระจากกลุ่มทุน และปรับระบบบริหารภาครัฐให้หน่วยงานรัฐมีขนาดเล็กลงแต่มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ตอบคำถามออนไลน์ประจำเดือนกรกฎาคม ครั้งที่ 1/2554

ปุจฉา : ในปัจจุบันเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟโรบัสต้าได้เปลี่ยนไปปลูกพืชแข่งขัน (ยางพาราและปาล์มน้ำมัน) เนื่องจากเมื่อเปรียบเทียบอัตราการเพิ่มขึ้นเฉลี่ยของราคาแล้วนั้นพบว่า กาแฟโรบัสต้ามีอัตราการเพิ่มขึ้นเฉลี่ยน้อยกว่ายางพาราและปาล์มน้ำมัน แต่การปลูกกาแฟโรบัสต้านั้นมีจุดแข็งที่เกษตรกรจะได้รับประโยชน์ในอนาคต อยากทราบว่าจุดแข็งที่ทำให้เกษตรกรได้รับประโยชน์นั้นคืออะไร?
วิสัจนา : การปลูกกาแฟโรบัสต้านั้นมีจุดแข็ง ดังนี้
1.กาแฟโรบัสต้าให้กำไรสุทธิที่สูงกว่าการปลูกยางพาราและปาล์มน้ำมัน เมื่อพิจารณาทั้งราคาและต้นทุนการผลิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อปลูกกาแฟร่วมกับพืชอื่น เช่น ไม้ผลหรือพืชผัก
2.การปลูกกาแฟโรบัสต้าเกษตรกรผู้ปลูกจะได้รับรายได้มากเป็นก้อน ครั้งเดียวใน 1 ปี โดยเมื่อเปรียบเทียบกับรายได้รับที่ได้จากยางพาราและปาล์มน้ำมันที่เกษตรกรผู้ปลูกจะได้รับรายได้หลายครั้ง แต่ละครั้งๆ ละน้อยๆ ซึ่งหากเกษตรกรขาดวินัยทางการเงินอาจเกิดปัญหาได้ในอนาคต
3.การปลูกกาแฟโรบัสต้าให้ผลผลิตเร็ว โดยใช้เวลาในการปลูกเพียง 3 ปีเท่านั้นก็สามารถให้ผลผลิตได้แล้ว
4.มีตลาดรองรับผลผลิตที่แน่นอนและมีความแน่นอนในด้านปริมาณความต้องการในแต่ละปี
5.เนื่องจากตลาดมีความต้องการกาแฟที่มีคุณภาพดีเพื่อตอบสนองความต้องการในด้านรสชาติ กลิ่นและเนื้อกาแฟ ซึ่งในพื้นที่ปลูกที่สำคัญในประเทศไทยปัจจุบันคือ ในพื้นที่จังหวัดชุมพรและระนอง ซึ่งนับเป็นจุดแข็งในด้านกายภาพทางการผลิตพืชที่มีอยู่